di tích lịch sử

Núi Bài Thơ

Núi Bài Thơ là ngọn núi đá vôi cao hơn 200m, một trong những núi cao nhất vùng biển Cửa Lục. Ba mặt của núi giáp với khu dân cư, phía Tây và phía Nam nằm sát với vịnh Hạ Long. Cùng với chùa Long Tiên, đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn tạo nên một cụm di tích thiên nhiên, lịch sử văn hóa núi Bài Thơ quan trọng và hấp dẫn của thành phố và thắng cảnh Hạ Long. 

Núi Bài Thơ

Núi Bài Thơ trước đây có tên là Truyền Đăng hay còn gọi là Rọi Đèn. Xuất xứ của tên gọi này do trước đây ngọn núi là điểm tiền tiêu thông báo những thông tin quan trọng về an ninh, quốc phòng. Nhưng núi Bài Thơ được biết đến nhiều nhất là do những bài thơ được khắc trên vách núi. Trên núi còn lưu dấu tích một số bài thơ chữ Hán và chữ quốc ngữ. Bài thơ đầu tiên và nổi tiếng nhất là tác phẩm của vua Lê Thánh Tông, chủ soái của tao đàn Thập nhị bát tú. Trước cảnh biển xanh, núi cao, một vùng thiên nhiên tươi đẹp nhà vua làm một bài thơ và cho người khắc vào núi. Bút tích của nhà vua bao gồm một văn bản thơ với 56 chữ Hán - một bài thơ thất ngôn bát cú, cùng với lời đề tựa. Từ đó trở đi núi mang tên núi Đề Thơ và sau đó là núi Bài Thơ. Bài thơ của vua Lê Thánh Tông được khắc trong một khung vuông cạnh dài 150cm, cách chân núi 6m ở sườn núi phía Nam.

Sau Lê Thánh Tông, năm 1729 chúa An Đô Vương Trịnh Cương, một nhà thơ có tiếng thời Lê - Trịnh khi đem quân đi tuần qua đây đã họa lại bài thơ của vua Lê bằng một bài thất ngôn bát cú.

Không chỉ chạm vào hồn thơ của các bậc quân chủ thế kỷ trước, đầu thế kỷ 20, nhiều tao nhân mặc khách đến đây đã không cưỡng nổi vẻ đẹp kì bí của thiên nhiên núi Bài Thơ mà tức cảnh sinh tình.

Núi Bài Thơ có nhiều vách đá dựng đứng, nhiều hang và các hườm đá. Trên núi có nhiều loài thực vật, trong đó một số loài có hoa và dáng đẹp như phong lan, si đá, thanh trúc. Đứng trên núi Bài Thơ có thể nhìn thấy toàn cảnh thành phố Hạ Long và cả vùng biển xanh biếc với chi chít những núi đá vôi.

Chùa Long Tiên
 
Long Tiên là ngôi chùa tọa lạc tại phố Long Tiên , Tp. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Là di tích lịch sử với thắng cảnh nổi tiếng , và cũng là ngôi chùa lớn nhất tại Tp. Hạ Long.Dưới đây là một số thông tin về ngôi chùa cổ kình này .
 

Khi bước vào ngôi chùa du khách sẽ thấy đỉnh tam quan, trên đỉnh tam quan là tượng phật A-di-đà với tư thế ngồi, dưới là gác chuông, nổi bật ba chữ "Long Tiên Tự". Chính điện thờ Phật, bên phải thờ các tướng lĩnh nhà Trần, bên trái là cung Tam Phủ Thánh Mẫu.

 

Chùa Long TiênChùa Long Tiên - Ảnh: Sưu tầm

 

Toà tam quan gồm ba cửa: cửa "Hữu'; cửa "Vô" và cửa "Đại". Ngoài cổng Tam Quan có tượng Bồ Đề Đạt Ma, tổ của Thiền tông Trung Quốc và Việt Nam Bái đường và chính điện kiến trúc theo kiểu chữ "Đinh". Đây là nơi đặt nhiều tướng thờ. Cung tả của chính điện phối thờ cha, thánh Trần Hưng Đạo, cung bên hữu phối thờ mẹ, Vân Phương Thánh Mẫu.

 

Chùa Long TiênChính điện Chùa Long Tiên - Ảnh: Sưu tầm

 

Ngoài ra còn có bộ tượng Hộ Pháp và đồ tế khí. Trong chính điện ở vị trí cao nhất là hình tượng Di Đà tam tôn. Vị trí thứ hai là A Di Đà tạo thiền thuyết pháp trên đài sen. Vị trí thứ ba là Phật Quan Âm ngàn mắt, ngàn tay, hai bên có Thiện Tài và Long Nữ đứng hầu. Vị trí thứ tư là Ngọc Hoàng Thượng Đế cai quản cõi trời giúp Phật hành pháp. Vị trí thứ năm là tượng Cửu Long (hay Thích Ca sơ sinh), tác phẩm điêu khắc này là một tuyệt tác có từ thời Lê.

 

Chùa Long TiênKính trúc cổ kính Chùa Long Tiên - Ảnh: Sưu tầm

 

Chùa nằm ở trung tâm thành phố nên rất thuận tiện cho khách đến viếng thăm chùa.Vậy nên khi du lịch tới Hạ Long thì bạn hãy ghé thăm ngôi chùa Long Tiên nhé.

 

Chùa Long TiênMột góc Chùa Long Tiên - Ảnh: Sưu tầm

 

Chùa Long TiênChùa Long Tiên tựa vào núi - Ảnh: Sưu tầm

Nguồn: tổng hợp

Đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn

Nằm trong quần thể di tích lịch sử văn hóa núi Bài Thơ đã được nhà nước xếp hạng, ngôi đền thờ Đức ông Trần Quốc Nghiễn (nằm ở khu vực Bến Đoan, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) được rất nhiều du khách biết đến, đặc biệt là ngư dân vùng biển…

Đức ông Trần Quốc Nghiễn là con trai cả của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, cháu đích tôn của An Sinh Vương Trần Liễu, cháu ruột của vua Trần Thái Tông. Năm 1282, ông kết hôn với công chúa Thiên Thụy, trở thành Phò mã của vua Trần Thánh Tông. Ông là vị tướng tài giỏi, văn võ song toàn, một người con tận hiếu, bề tôi tận trung.

Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nguyên Mông, Trần Quốc Nghiễn cùng với cha Trần Quốc Tuấn và các danh tướng nhà Trần lập nhiều chiến công vang dội. Trong dịp định công dẹp giặc Nguyên vào tháng 4 năm Kỷ Sửu (1289), triều đình tiến phong Hưng Đạo Vương làm Đại Vương, Hưng Vũ Vương Trần Quốc Nghiễn làm Khai Quốc công, Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng làm Tiết độ sứ. Sau chiến thắng giặc Nguyên, Hưng Vũ Vương Trần Quốc Nghiễn về xã Chung Mỹ, huyện Thuỷ Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương (nay là huyện Thuỷ Nguyên, TP Hải Phòng) chiêu tập lưu dân làm ăn yên ổn. Khi ông mất được lập đình thờ phụng là Thành hoàng.

Với vùng đất Quảng Ninh, trong chiến công chung của quân dân nhà Trần, đặc biệt là trận chiến trên sông Bạch Đằng lần thứ 3 năm 1288 không thể thiếu công lao của Hưng Vũ Vương Trần Quốc Nghiễn. Để ghi nhớ công lao dẹp giặc tại vùng Đông Bắc Tổ quốc, nhân dân đã lập một ngôi đền dựng bên núi Bài Thơ.

Theo sử sách, đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn được xây dựng tại đây vào khoảng cuối thế kỷ XIII, đền trải qua nhiều lần trùng tu, theo văn bia trùng tu tại đền, thì vào năm Quý Sửu (1913) các chủ thuyền thường hay qua lại đây phục dựng lại đền để tưởng nhớ công lao của ông. Đền có tên chữ là Phúc Linh từ (Đền Phúc Linh) nay thuộc phường Hồng Gai, TP Hạ Long. Đây là một ngôi đền có vị trí đẹp, trên nền đất cao, mặt hướng ra vịnh Hạ Long, có kiến trúc kiểu chữ đinh gồm 3 gian bái đường và 1 gian hậu cung. Trong đền có đầy đủ nghi trượng, bát bửu, các đồ tế khí... Trong khuôn viên của đền nay vẫn còn nguyên vẹn một giếng nước cổ xưa, mặc dù nằm sát ngay cạnh biển nhưng nước giếng rất trong và ngọt. Cũng theo truyền thuyết xưa kia, ngôi đền này từng là nơi dừng chân của những người đi biển. Họ vào đây để lấy nước ngọt, nhờ đó mà cuộc sống mưu sinh trên biển của họ được đảm bảo. Bởi vậy, ngôi đền không chỉ có ý nghĩa tâm linh, mà xa xưa, nó còn quan trọng với những người đi biển, giúp họ chuẩn bị tốt hơn cho những chuyến đi biển đầy khó khăn, sóng gió….

Đền Đức Ông nằm trong Cụm di tích núi Bài Thơ - chùa Long Tiên

Lễ hội đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn được phục dựng lại từ năm 2008. Hằng năm, cứ đến độ cuối tháng 3 âm lịch, nhân dân trong vùng lại nô nức về đây dự hội và đã trở thành nét văn hóa truyền thống của người dân nơi đây. Phần lễ bao gồm lễ mục dục, lễ bạch văn khai hội, lễ tế thánh tại đền Đức Ông, sau đó rước kiệu long ngai bài vị Đức Ông từ đền qua đường 25 tháng 4, đến đường Lê Thánh Tông, dừng lại ở chùa Long Tiên, rồi lại rước kiệu về đền, lễ phóng sinh, thả hoa đăng trên biển. Phần hội tổ chức hát chầu văn, ca trù, múa lân, rồng, trò chơi đẩy gậy, kéo co, cờ người…

Vào thời điểm diễn ra lễ hội, đền Đức ông Trần Quốc Nghiễn đã thu hút hàng vạn tăng ni, phật tử, người dân và du khách đến tham quan. Nếu đến đây vào đúng dịp lễ hội, buổi tối du khách còn có cơ hội được tham gia vào một hoạt động hết sức ý nghĩa, đó là nghi lễ thả hoa đăng trên biển cầu mong một năm mưa thuận gió hòa cho những người đi biển và những người sống ven biển.

Đền nằm trong Cụm di tích núi Bài Thơ - chùa Long Tiên được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) xếp hạng di tích lịch sử, danh thắng cấp quốc gia năm 1992.

Quang Vinh